Strażacy OSP z cyfrowymi legitymacjami – ustawa podpisana i opublikowana
Strażacy ochotnicy oraz osoby uprawnione do świadczeń ratowniczych otrzymają legitymacje służbowe w nowoczesnej, cyfrowej formie. Zamiast plastikowych kart, dokument będzie dostępny wyłącznie w aplikacji mObywatel. Zmiany wprowadza czerwcowa nowelizacja ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, podpisana przez prezydenta 3 lipca 2025 roku.
Dotychczas obowiązujące przepisy przewidywały wydanie fizycznych legitymacji dla strażaków OSP oraz osób posiadających uprawnienia ratownicze. Miały to być elektroniczne karty identyfikacyjne z tworzywa sztucznego. Choć planowano wydać aż 230 tysięcy takich dokumentów, do tej pory nie wydano ani jednej. Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej zamówiła w 2023 roku urządzenia do ich druku oraz pierwsze 9 tysięcy blankietów. Po odsunięciu PiS od władzy nowe kierownictwo MSWiA oraz KG PSP zarzuciło temat, wątpiono też w sensowność wprowadzania nowego dokumentu.
Nowelizacja, której inicjatorem był klub parlamentarny Polska 2050 – Trzecia Droga, porzuca koncepcję plastikowego blankietu na rzecz w pełni cyfrowego rozwiązania. Legitymacja strażaka OSP będzie odtąd dostępna wyłącznie w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji mObywatel. Rejestr wydanych legitymacji będzie prowadzony przez ministra właściwego ds. administracji lub przez upoważnionego komendanta PSP.
Wniosek o wydanie legitymacji strażacy będą składać do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego dla siedziby swojej jednostki OSP. Po weryfikacji danych, organ gminy dokona wpisu do rejestru. Samorządy będą też mogły delegować te zadania do zarządów OSP lub gminnego zarządu Związku OSP RP na mocy stosownych porozumień. Posłowie zapewniają, że nowy obowiązek nie obciąży budżetów gmin – ani poprzez konieczność zatrudniania nowych pracowników, ani przez inne koszty operacyjne.
Choć nowelizacja została przyjęta, jej projekt został skrytykowany przez Związek Powiatów Polskich. Przedstawiciele powiatów w swoim stanowisku zwrócili uwagę, że przepisy już wcześniej umożliwiały wydawanie legitymacji, lecz proces ten praktycznie nie ruszył. Krytycy podkreślają też problemy z dostępem do danych członków OSP, co może utrudnić gminom realizację nowych obowiązków. Zauważono, że nie każdy strażak korzysta z aplikacji mObywatel, czy w ogóle nie posiada urządzenia, które umożliwiałoby dostęp do tej aplikacji. To może wykluczyć część osób z systemu.
Nowelizacja ustawy została opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 7 lipca. Zmiany wejdą w życie po 9 miesiącach od ogłoszenia. Czas ten będzie potrzebny m.in. do całkowitego wdrożenia nowego dokumentu w aplikacji. Docelowo legitymacje w formie cyfrowej ma otrzymać około 230 tysięcy strażaków ochotników i druhów uprawnionych do pobierania świadczenia ratowniczego.
