Dwie emerytury dla mundurowych? Rząd analizuje zmiany
Byli funkcjonariusze, którzy po zakończeniu służby pracowali w cywilu i odprowadzali składki do ZUS, od lat wskazują na problem „martwych składek”. Rząd przyznaje, że temat wymaga analizy i prowadzi prace międzyresortowe, jednak ewentualne zmiany przepisów wciąż pozostają na etapie wstępnym.
Kwestia możliwości łączenia emerytury mundurowej z cywilną co jakiś czas wraca do debaty publicznej. Problem dotyczy przede wszystkim funkcjonariuszy i żołnierzy, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r., a przed jej rozpoczęciem lub po zakończeniu podejmowali pracę w sektorze cywilnym, odprowadzając składki do systemu powszechnego.
W ich przypadku obowiązujące przepisy przewidują zasadę jednego świadczenia. Oznacza to, że choć mogą nabyć prawo do emerytury z ZUS, to w praktyce nie jest ona wypłacana – zostaje zawieszona, jeśli jest niższa od emerytury mundurowej. W efekcie wielu byłych funkcjonariuszy ma poczucie, że składki odprowadzane przez lata pracy w cywilu nie przekładają się na realne świadczenie.
Sytuacja ta różni się od tej, w jakiej znajdują się funkcjonariusze przyjęci do służby po reformie z 1999 r. W ich przypadku systemy są rozdzielone, co pozwala na pobieranie dwóch emerytur – mundurowej i cywilnej. To właśnie to zróżnicowanie jest jednym z głównych źródeł zarzutów o nierówne traktowanie.
Rząd w swoich stanowiskach podkreśla jednak, że obecne rozwiązania wynikają z konstrukcji systemu i nie są uznawane za dyskryminujące. Wskazuje się, że w przypadku funkcjonariuszy sprzed 1999 r. okresy pracy cywilnej mogą – w określonym zakresie – wpływać na wysokość emerytury mundurowej. Jednocześnie obowiązuje zasada, zgodnie z którą w przypadku zbiegu świadczeń wypłacane jest tylko jedno z nich.
Mimo tych argumentów, skala zgłaszanych postulatów doprowadziła do rozpoczęcia prac międzyresortowych. W 2025 r. odbyły się spotkania przedstawicieli Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ich celem jest wypracowanie możliwego rozwiązania dla funkcjonariuszy przyjętych do służby przed 1999 r.
Efektem tych prac jest wskazanie wariantu zmian do dalszych analiz. Dotyczy on modyfikacji zasad zbiegu emerytury mundurowej i cywilnej, jednak na tym etapie nie zapadły jeszcze żadne decyzje co do ostatecznego kierunku reformy.
Obecnie kluczowe znaczenie mają analizy prowadzone m.in. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Mają one odpowiedzieć na dwa podstawowe pytania – ilu osób dotyczy problem oraz jakie byłyby koszty ewentualnych zmian. Bez tych danych nie jest możliwe przejście do etapu legislacyjnego.
W procesie decyzyjnym istotną rolę odegra także Ministerstwo Finansów, które zwraca uwagę na ograniczenia budżetowe. Każda zmiana w zakresie zasad zbiegu świadczeń oznaczałaby dodatkowe wydatki zarówno dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak i dla systemów zaopatrzeniowych służb mundurowych. W obecnej sytuacji finansów publicznych, w tym przy obowiązującej procedurze nadmiernego deficytu, kwestie te mają szczególne znaczenie.
Na dziś nie przewiduje się również wprowadzenia rozwiązań przejściowych, które mogłyby częściowo złagodzić problem przed ewentualną zmianą przepisów. Oznacza to, że zainteresowani funkcjonariusze muszą nadal funkcjonować w obecnym systemie.
Choć temat „dwóch emerytur” dla mundurowych jest aktywnie analizowany, prace znajdują się na wczesnym etapie. Nie ma jeszcze projektu ustawy ani harmonogramu zmian. Ostateczny kierunek reformy będzie zależał zarówno od wyników analiz, jak i od możliwości finansowych państwa.
ZAŁĄCZNIK:
