Podwójne emerytury dla mundurowych. Rząd nadal pracuje nad zmianą przepisów, ale nie ma harmonogramu
Funkcjonariusze i żołnierze zawodowi, którzy rozpoczęli służbę przed 1999 rokiem, nadal czekają na zmianę zasad zbiegu emerytury mundurowej ze świadczeniem z powszechnego systemu emerytalnego. Z odpowiedzi na interpelację wynika, że przygotowywany jest konkretny wariant zmian. Na razie nie ma jednak ani harmonogramu prac legislacyjnych, ani terminu przedstawienia projektu Radzie Ministrów.
Sprawa możliwości jednoczesnego pobierania emerytury z systemu zaopatrzeniowego służb mundurowych oraz świadczenia z powszechnego systemu emerytalnego od lat budzi zainteresowanie funkcjonariuszy i emerytów mundurowych. Problem dotyczy przede wszystkim osób, które rozpoczęły służbę przed 2 stycznia 1999 roku, a więc przed reformą systemu emerytalnego.
Temat ponownie został poruszony w interpelacji nr 18840 skierowanej do ministra obrony narodowej, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej oraz ministra spraw wewnętrznych i administracji. Posłowie Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Magdalena Filipek-Sobczak, Piotr Król, Agnieszka Ścigaj i Patryk Wicher zapytali między innymi o stan prac, przygotowywane warianty zmian, uzgodnienia międzyresortowe, harmonogram oraz możliwość zabezpieczenia środków na nowe rozwiązania.
Prace nadal trwają
Najważniejszy wniosek z odpowiedzi ministerstw jest taki, że rząd nie zrezygnował z prac nad zmianą zasad zbiegu świadczeń. MSWiA poinformowało, że wspólnie z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwem Obrony Narodowej prowadzone są obecnie prace analityczne dotyczące możliwości systemowej zmiany obowiązujących przepisów. Chodzi o umożliwienie pobierania – w przypadku spełnienia odpowiednich warunków – emerytur z obu systemów przez funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych pozostających w służbie przed 2 stycznia 1999 roku.
Jednocześnie MSWiA wskazało, że koordynatorem tych prac jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Powód jest przede wszystkim finansowy – proponowane rozwiązania oznaczałyby dodatkowe wydatki po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Jest konkretny wariant zmiany przepisów
Najbardziej szczegółowych informacji w tej sprawie udzieliło MRPiPS. Ministerstwo poinformowało, że kontynuowane są prace analityczne nad możliwością wprowadzenia wariantu zmiany reguły zbiegu emerytury z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych oraz powszechnego systemu emerytalnego.
Co istotne, resort wskazał, że przygotowywane rozwiązanie dotyczy osób, które wstąpiły do służby przed 2 stycznia 1999 roku. W pracach uczestniczą przedstawiciele kierownictwa MRPiPS, MON, MSWiA oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Planowana zmiana miałaby obejmować modyfikację podstawowej regulacji zawartej w art. 95 ustawy emerytalnej oraz odpowiednich przepisów systemu zaopatrzeniowego. Oznacza to, że nie chodzi już wyłącznie o ogólną dyskusję nad problemem. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdziło istnienie analizowanego wariantu legislacyjnego.
Problemem są przede wszystkim koszty
Prace nad zmianą przepisów są jednak skomplikowane nie tylko z punktu widzenia prawnego, ale również ekonomicznego. MRPiPS zwróciło uwagę, że decyzje dotyczące systemu emerytalnego mają bezpośredni wpływ zarówno na wydatki Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak i budżetu państwa. Dlatego resort zwrócił się do ministra finansów i gospodarki o stanowisko dotyczące możliwości realizacji takiego rozwiązania w obecnych realiach budżetowych.
Odpowiedź ministra finansów nie daje jednak zielonego światła do wprowadzenia zmian.
Minister finansów wskazuje na ograniczenia budżetowe
Minister Finansów i Gospodarki zwrócił uwagę na obowiązujące ograniczenia dotyczące wydatków publicznych. W szczególności wskazano na stabilizującą regułę wydatkową oraz unijne ograniczenia związane z poziomem deficytu i zadłużenia sektora finansów publicznych. Istotne znaczenie ma również fakt, że Polska objęta jest procedurą nadmiernego deficytu. W odpowiedzi wskazano na realizowany „Średniookresowy plan budżetowo-strukturalny na lata 2025-2028”, zakładający ograniczenie deficytu nominalnego poniżej 3 proc. PKB w 2028 roku oraz redukcję długu w średnim okresie.
Minister finansów podkreślił przy tym, że nowe rozwiązania powodujące wzrost wydatków budżetowych powinny mieć wskazane trwałe i realne źródła finansowania. W przeciwnym razie dodatkowe wydatki zwiększałyby deficyt i ograniczały dostępną przestrzeń fiskalną. To właśnie kwestie finansowe są obecnie jednym z kluczowych elementów dalszych analiz.
MON: dodatkowe świadczenie obciąży ZUS
Swoje stanowisko przedstawiło również Ministerstwo Obrony Narodowej. MON wskazało, że ewentualne umożliwienie jednoczesnego pobierania świadczenia z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych oraz z powszechnego systemu emerytalnego będzie oznaczało dodatkowe obciążenie dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Wysokość drugiego świadczenia byłaby bowiem ustalana z uwzględnieniem okresów zatrudnienia oraz opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Z tego powodu resort obrony uznał, że organem wiodącym w sprawie dalszych prac jest minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Stanowisko MON jest więc zbieżne z informacją przekazaną przez MSWiA – główny ciężar prac znajduje się obecnie po stronie resortu rodziny.
Nie ma harmonogramu ani daty zakończenia prac
To najważniejsza informacja dla funkcjonariuszy oczekujących na zmianę przepisów. MRPiPS jednoznacznie poinformowało, że na obecnym etapie nie jest możliwe wskazanie szczegółowego harmonogramu prac legislacyjnych, a tym bardziej daty ich zakończenia. Resort podkreślił, że po uwzględnieniu stanowiska ministra finansów konieczne jest dalsze prowadzenie pogłębionych prac analitycznych. Jednocześnie zapewniono, że kierownictwo MRPiPS traktuje działania w tym obszarze priorytetowo.
W praktyce oznacza to, że na razie nie można wskazać konkretnego terminu, w którym projekt zmian trafi pod obrady Rady Ministrów.
Co z uzgodnieniami między resortami?
Z przedstawionych odpowiedzi wynika, że współpraca między resortami nadal trwa. W pracach uczestniczą przedstawiciele MRPiPS, MON, MSWiA oraz ZUS. Nie ma jednak informacji wskazującej, że został zakończony cały proces uzgodnień i że wypracowano ostateczny projekt, który mógłby zostać skierowany do dalszych prac legislacyjnych.
Wręcz przeciwnie – odpowiedź MRPiPS wskazuje na konieczność kontynuowania pogłębionych analiz, przede wszystkim po uwzględnieniu kwestii finansowych.
Co może się zmienić?
Na obecnym etapie ministerstwo nie przedstawia szczegółów proponowanego wariantu w zakresie sposobu wyliczania lub wypłaty obu świadczeń. Wiadomo natomiast, że analizowana jest zmiana przepisów dotyczących zbiegu świadczeń, obejmująca art. 95 ustawy emerytalnej oraz odpowiednie przepisy systemu zaopatrzeniowego. Rozwiązanie ma dotyczyć osób, które rozpoczęły służbę przed 2 stycznia 1999 roku.
Jednocześnie Minister Finansów i Gospodarki wskazał, że możliwość pobierania w całości lub części dwóch świadczeń powinna być analizowana w kontekście całokształtu funkcjonowania systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych. Nie ma więc jeszcze podstaw, aby przesądzać, jaki dokładnie model zostanie ostatecznie przyjęty.
Dla mundurowych to wciąż oczekiwanie na konkrety
Odpowiedzi na interpelację nr 18840 pokazują, że temat nie został odłożony na półkę. Prace analityczne są prowadzone, istnieje przygotowywany wariant zmiany przepisów, a w proces zaangażowane są najważniejsze resorty oraz ZUS. Jednocześnie droga do gotowej ustawy pozostaje daleka. Największą niewiadomą są obecnie skutki finansowe oraz sposób sfinansowania nowych świadczeń. Minister finansów zwrócił uwagę na ograniczoną przestrzeń fiskalną, a MRPiPS, uwzględniając te uwagi, nie jest w stanie przedstawić harmonogramu dalszych prac.
Dla funkcjonariuszy i zawodowych strażaków oznacza to, że na konkretną zmianę zasad zbiegu emerytur trzeba nadal czekać. Z odpowiedzi ministerstw wynika jednak, że prace są kontynuowane, a analizowany jest już konkretny kierunek zmian dotyczący osób, które rozpoczęły służbę przed 2 stycznia 1999 roku.
Na dziś nie ma jednak oficjalnej daty zakończenia analiz ani terminu skierowania projektu do Rady Ministrów.
