Ministerstwo Zdrowia o systemowym wsparciu psychologicznym OSP, GOPR i WOPR
Jest kolejny ważny głos w sprawie systemowego wsparcia psychologicznego druhów OSP oraz ratowników górskich i wodnych. Na początku listopada poznaliśmy stanowisko MSWiA w tej sprawie. Pod koniec listopada wypowiedziało się Ministerstwo Zdrowia. Resort nie planuje tworzenia specjalnego programu skierowanego dla tych osób, zachęca jednak do korzystania z już funkcjonujących formatów wsparcia.
Wracamy do tematu systemowego wsparcia psychologicznego dla strażaków-ratowników OSP oraz ratowników innych organizacji społecznych. Na początku listopada poznaliśmy stanowisko MSWiA, które choć dostrzega problem, nie może pomóc, gdyż nie nadzoruje takich formacji jak OSP, WOPR czy GOPR. Pod koniec listopada swoje stanowisko w tej kwestii przedstawiło również Ministerstwo Zdrowia.
Stanowisko resortu zdrowia zostało wyrażone w odpowiedzi na interpelację nr 12726 grupy posłów Koalicji Obywatelskiej i posła niezrzeszonego – Marcina Józefaciuka. Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka – odpowiadając na interpelację – przedstawiła szczegółowe informacje dotyczące działań już prowadzonych w systemie ochrony zdrowia. Co istotne, po raz pierwszy pojawia się rozwiązanie, które — choć nie dedykowane konkretnie strażakom ochotnikom — obejmuje także ich i może pełnić funkcję realnego wsparcia.
Resort zdrowia poinformował, że od 2023 r. działa pilotażowy program terapii traumy, prowadzony przez 15 wyspecjalizowanych ośrodków w kraju. Z założenia ma on służyć osobom po doświadczeniach granicznych: przemocy, katastrofach, pożarach, wypadkach komunikacyjnych czy działaniach wojennych. To właśnie wydarzenia, z którymi strażacy OSP i ratownicy GOPR oraz WOPR stykają się w swojej codziennej działalności.
Program obejmuje kompleksową terapię prowadzoną przez psychoterapeutów, psychologów i psychiatrów – bez rozbijania opieki na różne podmioty, co często zniechęca osoby po traumie. Tylko do września 2024 r. udział w programie wzięło ponad 7600 osób, a w kolejnych miesiącach dołączyło ich ponad 6200. Ministerstwo podkreśla, że pacjenci odnoszą wyraźną poprawę funkcjonowania, a sam system pozwala szybko reagować na potrzeby tych, którzy doświadczyli dramatycznych sytuacji. Program zostanie zakończony w czerwcu 2026 r., a doświadczenia z jego realizacji mają posłużyć do stworzenia jednolitych, ogólnopolskich standardów terapeutycznych.
Kolejnym elementem wskazanym przez Ministerstwo Zdrowia są Centra Zdrowia Psychicznego, obejmujące już ponad połowę dorosłej populacji kraju. To miejsca, w których pomoc psychiatryczna i terapeutyczna dostępna jest bez skierowania, a wsparcie oferowane jest także w ramach środowiskowego modelu opieki — czyli w sposób bardziej dostępny i szybszy niż w tradycyjnych poradniach.
Wiceminister Kęcka poinformowała również o funkcjonowaniu bezpłatnej Linii Wsparcia Psychologicznego dla służb mundurowych, ratownictwa medycznego i ich rodzin (tel.: 800 70 2430), działającej w ramach Narodowego Programu Zdrowia. Infolinia dostępna jest codziennie w godzinach 16:00–24:00 i obsługiwana przez psychologów posiadających doświadczenie w pracy ze służbami. Jest ona jednak skierowana przede wszystkim do funkcjonariuszy i pracowników służb państwowych, a także ich rodzin.
Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia nie wprowadza więc jeszcze systemu wsparcia psychologicznego specjalnie dedykowanego ratownikom społecznym, ale po raz pierwszy jasno pokazuje, że w ochronie zdrowia istnieją już narzędzia, które mogą być przez nich wykorzystywane — zwłaszcza program terapii traumy i sieć Centrów Zdrowia Psychicznego.
W zestawieniu z listopadową odpowiedzią MSWiA, które podkreślało ograniczenia organizacyjne i brak możliwości objęcia OSP formalnym systemem wsparcia psychologicznego, stanowisko Ministerstwa Zdrowia daje nadzieję, że równolegle rozwijany system ochrony zdrowia może przejąć część tej rosnącej odpowiedzialności.
ZAŁĄCZNIK:
https://sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/interpelacja.xsp?documentId=BD0F2D907C91E3C6C1258D1C0048D285&view=1
CZYTAJ RÓWNIEŻ:
MSWiA: Nie będzie systemowego wsparcia psychologicznego dla OSP, GOPR i WOPR
