Co z mLegitymacjami dla OSP? Przepisy weszły w życie a systemu nadal brak
Mimo wejścia w życie przepisów umożliwiających wydawanie legitymacji dla strażaków OSP w aplikacji mObywatel, druhowie w całej Polsce nadal nie mogą ich uzyskać. Posłowie zwracają uwagę na brak przygotowania systemowego, a MSWiA tłumaczy opóźnienia trwającymi pracami technicznymi i koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa danych.
Temat braku możliwości uzyskania legitymacji przez strażaków ochotników stał się przedmiotem dwóch interpelacji posłów PiS – Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk i Michała Kowalskiego – skierowanych do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Posłowie wskazują na poważny problem, który dotyka środowiska OSP w całym kraju – mimo obowiązujących przepisów, legitymacje w praktyce nie są wydawane. Zarówno w interpelacji nr 16570, jak i 16668 podkreślono, że od 8 kwietnia 2026 r. obowiązują przepisy wprowadzające legitymacje strażaka ratownika OSP w formie dokumentu mobilnego dostępnego w aplikacji mObywatel. Jednak – jak wynika z sygnałów kierowanych m.in. do Centralnego Ośrodka Informatyki – obecnie nie istnieje żaden funkcjonujący system umożliwiający ich wydawanie. Posłowie zwracają uwagę, że mamy do czynienia z sytuacją, w której prawo obowiązuje, ale nie ma narzędzi do jego realizacji. W praktyce oznacza to, że strażacy ochotnicy zostali pozbawieni możliwości potwierdzania swojego statusu za pomocą oficjalnego dokumentu, który miał być powszechnie dostępny.
W odpowiedzi na interpelacje wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz – powołując się na stanowisko Komendy Głównej PSP – potwierdził, że przepisy weszły w życie zgodnie z planem, a obowiązek wydawania legitymacji został formalnie wprowadzony. Jednocześnie wskazał, że system ich obsługi wciąż jest w fazie przygotowania. Resort wyjaśnia, że pod koniec pierwszego kwartału 2026 r. finalizowano kwestie techniczne związane z wdrożeniem rozwiązania. Prace prowadzone są we współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji, Komendą Główną PSP oraz Centralnym Ośrodkiem Informatyki. Kluczową barierą we wdrożeniu systemu mają być kwestie związane z bezpieczeństwem danych osobowych. Ministerstwo podkreśla konieczność pełnej zgodności z przepisami RODO, co wymaga odpowiednich procedur i zabezpieczeń przed uruchomieniem systemu.
Na chwilę obecną nie wskazano konkretnego terminu uruchomienia możliwości składania wniosków o wydanie legitymacji. Wiadomo jedynie, że trwają analizy techniczne oraz prace adaptacyjne. Zgodnie z przyjętymi przepisami, wnioski o wydanie legitymacji będą składane do wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast. To oni – po weryfikacji uprawnień – będą wprowadzać dane do centralnego rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego PSP. Ustawodawca dopuścił również możliwość przekazania tych zadań zarządom OSP lub oddziałom gminnym ZOSP RP na podstawie porozumienia.
MSWiA poinformowało również, że opracowano już wizualizację legitymacji, która będzie dostępna w aplikacji mObywatel. Dokument ma mieć jednolity wzór w skali całego kraju i być zgodny z aktualnym standardem aplikacji. Po uruchomieniu systemu legitymacje mają być wydawane jednocześnie we wszystkich gminach, bez potrzeby wprowadzania harmonogramu. Do tego czasu jednak strażacy ochotnicy pozostają bez narzędzia, które ustawowo im przysługuje.
Do uzyskania dokumentu uprawnionych jest blisko 300 tys. strażaków-ratowników OSP, którzy posiadają uprawnienia do uczestnictwa w działaniach i akcjach ratowniczych. Identyczny dokument, może otrzymać także ponad 110 tys. druhów OSP, którym przyznano świadczenie ratownicze.
