Kolejna RIO po stronie gmin. Łódzka Izba potwierdza możliwość finansowania MDP przez samorządy
Regionalna Izba Obrachunkowa w Łodzi zajęła kolejne stanowisko dotyczące finansowania Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych przez gminy. Izba uznała, że przepisy nie sprzeciwiają się przekazaniu OSP dotacji celowej na zakupy na rzecz MDP. Stanowisko łódzkiej RIO wpisuje się w bardziej liberalną linię interpretacyjną, ale pozostaje w kontrze do ostrożniejszego podejścia prezentowanego przez RIO w Gdańsku.
Sprawa trafiła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi na wniosek Wójta Gminy Rusiec. Samorząd zapytał o możliwość przekazania Ochotniczej Straży Pożarnej dotacji celowej, która zostałaby przeznaczona na doposażenie członków Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej, między innymi zakup umundurowania oraz wyposażenia służącego rozwijaniu umiejętności praktycznych, takiego jak fantom czy defibrylator szkoleniowy. W piśmie z 19 czerwca 2026 r. RIO w Łodzi jednoznacznie poinformowała, że podziela stanowisko gminy.
Izba wskazała, że obowiązujące przepisy nie sprzeciwiają się przeznaczeniu środków z budżetu gminy na doposażenie MDP w zakresie wskazanym we wniosku. Jako podstawę wskazano przede wszystkim art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym ochrona przeciwpożarowa należy do zadań własnych gminy, oraz art. 32 ust. 1 i 5 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Ten ostatni przepis pozwala jednostkom samorządu terytorialnego przekazywać OSP dodatkowe środki pieniężne również w formie dotacji.
To stanowisko jest szczególnie interesujące w zestawieniu z wcześniejszymi interpretacjami regionalnych izb obrachunkowych. W czerwcu PortalStrażaka.pl opisywał stanowiska RIO w Bydgoszczy, Rzeszowie i Kielcach, które przyjmowały, że MDP, jako drużyny funkcjonujące w strukturach OSP i nieposiadające odrębnej osobowości prawnej, mogą korzystać ze wsparcia finansowego gmin. W tamtej interpretacji wydatki związane z działalnością MDP traktowano jako element finansowania działalności OSP.
Następnie pojawiło się stanowisko RIO w Gdańsku, które przyjęło znacznie ostrożniejszą wykładnię. Gdańska Izba uznała, że katalog wydatków wskazany w art. 10 ustawy o OSP ma charakter zamknięty i powinien być interpretowany ściśle. Zwróciła uwagę, że ustawodawca wprost przewidział możliwość finansowania ubezpieczenia członków i opiekunów MDP, ale nie wymienił w tym przepisie ich umundurowania, wyposażenia czy szkoleń. Jednocześnie RIO w Gdańsku nie zakwestionowała samej możliwości finansowania działalności MDP przez gminę, wskazując na mechanizm dotacji z art. 32 ust. 5 ustawy o OSP jako bezpieczniejszą podstawę prawną.
Stanowisko RIO w Łodzi jest więc bliższe wcześniejszej linii Bydgoszczy, Rzeszowa i Kielc niż interpretacji gdańskiej. Co istotne, łódzka Izba nie ograniczyła się do ogólnego stwierdzenia, że MDP funkcjonują w strukturach OSP. Wprost odpowiedziała na pytanie dotyczące przekazania OSP dotacji celowej na konkretne potrzeby młodzieżowej drużyny i uznała takie rozwiązanie za zgodne z obowiązującymi przepisami. Łódzka RIO zwróciła przy tym uwagę na jeszcze jeden argument. W swoim piśmie przywołała odpowiedź sekretarza stanu w MSWiA na interpelację dotyczącą wsparcia MDP. Resort wskazywał w niej, że podstawowy ciężar finansowania jednostek OSP, w tym kosztów funkcjonowania MDP, należy do zadań własnych gmin. Środki z budżetu państwa stanowią natomiast jedno z dodatkowych źródeł finansowania.
W odpowiedzi MSWiA przywołanej przez łódzką Izbę wskazano również, że w budżecie państwa na 2026 r. zaplanowano 39 mln zł dla OSP, z czego część ma zostać przeznaczona na dofinansowanie Dziecięcych i Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. Zakładano, że kwota przeznaczona na MDP wyniesie około 5 mln zł, czyli podobnie jak w 2025 r. W praktyce oznacza to, że pojawia się coraz wyraźniejszy wspólny mianownik w stanowiskach regionalnych izb obrachunkowych: gmina może finansować działalność MDP, ale różnice dotyczą przede wszystkim tego, jaką podstawę prawną należy zastosować i w jaki sposób środki powinny zostać przekazane.
RIO w Bydgoszczy, Rzeszowie i Kielcach przyjmują szeroką interpretację przepisów dotyczących finansowania OSP, uznając działalność MDP za element działalności jednostki. RIO w Gdańsku podchodzi do art. 10 ustawy o OSP bardziej restrykcyjnie i wskazuje na dotację jako rozwiązanie bezpieczniejsze z punktu widzenia legalności wydatków. RIO w Łodzi natomiast wprost potwierdza możliwość zastosowania dotacji celowej dla OSP na doposażenie MDP, odwołując się zarówno do zadań własnych gminy w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jak i art. 32 ust. 5 ustawy o OSP.
Dla samorządów jest to istotne rozstrzygnięcie praktyczne. Gmina nie musi traktować braku osobnego katalogu wydatków dotyczących MDP jako automatycznej przeszkody w przekazywaniu środków. Jednocześnie stanowisko RIO w Łodzi pokazuje, że szczególnie czytelnym rozwiązaniem może być przekazanie środków samej OSP w formie dotacji celowej z precyzyjnie określonym przeznaczeniem.
Nie oznacza to jednak, że stanowisko Izby tworzy powszechnie obowiązującą wykładnię prawa. RIO w Łodzi – tak jak jej odpowiedniki w innych województwach – zastrzegła bowiem wprost, że przedstawione stanowisko zostało wydane w ramach działalności informacyjnej Izby i nie ma mocy wiążącej. Mimo tego znaczenie kolejnej opinii RIO jest trudne do pominięcia. Zamiast jednego, jednolitego stanowiska mamy obecnie kilka interpretacji wskazujących na dopuszczalność finansowania MDP oraz jedną wyraźnie bardziej zachowawczą. Różnica nie dotyczy już więc wyłącznie tego, czy gmina może wspierać młodzieżowych strażaków. Coraz ważniejsze staje się pytanie, w jakiej formie i na jakiej podstawie prawnej powinno się to odbywać. W przypadku RIO w Łodzi odpowiedź jest stosunkowo klarowna: przekazanie OSP dotacji celowej na doposażenie MDP, obejmujące m.in. umundurowanie i sprzęt szkoleniowy, mieści się – zdaniem Izby – w obowiązujących przepisach.
ZAŁĄCZNIK:
CZYTAJ RÓWNIEŻ:
Finansowanie MDP przez gminę? RIO w Gdańsku prezentuje bardziej ostrożne stanowisko
