Zielone światła dla OSP pod ostrzałem. Podzielone opinie w konsultacjach Senatu
W Senacie trwają konsultacje nad projektem ustawy wprowadzającej zielony sygnał uprzejmości dla strażaków OSP zmierzających na alarm. Opinie i postulaty do projektu, autorstwa grupy senatorów, zgłosiło kilka organizacji i instytucji. Choć cel projektu nie jest kwestionowany, to zgłoszone stanowiska pokazują krytyczne podejście co do sposobu jego realizacji oraz potencjalnych skutków dla bezpieczeństwa na drogach.
W najbliższych tygodniach senackie komisje: ustawodawcza, infrastruktury, a także samorządu terytorialnego i administracji państwowej powinny zająć się projektem ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Projekt jest inicjatywą wniesioną przez grupę senatorów klubu senackiego Trzecia Droga oraz nowego Klubu Parlamentarnego Centrum. Do jej reprezentowania w dalszych pracach wyznaczono senatora Macieja Żywnę. Cel projektu sprowadza się do umożliwienia używania zielonych sygnałów błyskowych przez pojazdy przewożące strażaków OSP udających się do działań ratowniczych lub do swoich jednostek.
Projekt został wysłany do konsultacji z organizacjami i instytucjami, a także poddany konsultacjom społecznym. Opinie uzyskane w ramach konsultacji społecznych nie zostały jak na razie opublikowane. Z kolei w ramach konsultacji z organizacjami i konsultacjami swoje opinie i propozycje przesłało jak dotąd sześć podmiotów: MSWiA, Zarząd Główny Związku OSP RP, Zarząd Główny WOPR, Związek Powiatów Polskich, Związek Gmin Wiejskich RP, Śląski Związek Gmin i Powiatów. Opinie, które dotychczas uzyskano w ramach konsultacji projektu ustawy wprowadzającej możliwość używania zielonych sygnałów błyskowych przez strażaków OSP ujawniły szerokie spektrum stanowisk – od poparcia i postulatów rozszerzenia regulacji, po jednoznaczne opinie negatywne i rekomendacje odrzucenia projektu.
Środowisko ochotniczych straży pożarnych, reprezentowane przez Związek OSP RP, zasadniczo popiera kierunek zmian, wskazując na potrzebę usprawnienia dojazdu ratowników do działań. Jednocześnie krytycznie ocenia konkretne rozwiązania projektu, zwłaszcza wymóg przejazdu przez strażnicę, proponując jego usunięcie i większą elastyczność w korzystaniu z nowych uprawnień.
Zbliżone, umiarkowane stanowisko prezentują organizacje samorządowe. Związek Powiatów Polskich oraz Śląski Związek Gmin i Powiatów zwracają uwagę przede wszystkim na niedostatki legislacyjne projektu – brak jasnego określenia uprawnień, procedur, zasad kontroli oraz sankcji za nadużycia. Podkreślają również ryzyko błędnej interpretacji zielonych świateł jako sygnału uprzywilejowania oraz możliwość ich wykorzystywania niezgodnie z przeznaczeniem. Wśród propozycji pojawia się m.in. potrzeba wprowadzenia odpowiedzialności wykroczeniowej za nieuprawnione używanie sygnałów.
Znacznie dalej idące zastrzeżenia formułują instytucje rządowe i część środowisk samorządowych. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Związek Gmin Wiejskich RP oceniają projekt negatywnie, wskazując na realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W ich ocenie wprowadzenie nowego koloru sygnałów może prowadzić do dezorientacji kierowców, nieprzewidywalnych zachowań na drodze oraz wzrostu liczby kolizji i wypadków. Podkreślają również brak realnych skutków prawnych – pojazdy z zielonymi światłami nie zyskują statusu uprzywilejowanych, a inni uczestnicy ruchu nie mają wobec nich obowiązków. Dodatkowo wskazywane są problemy z odpowiedzialnością cywilną, ubezpieczeniami, brakiem nadzoru, kosztami oraz ryzykiem nadużyć. W przypadku Związku Gmin Wiejskich RP końcowa rekomendacja jest jednoznaczna – odrzucenie projektu w całości.
Odmienny kierunek prezentują środowiska ratownicze spoza OSP. Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe popiera projekt, ale wskazuje na jego niepełny charakter, postulując rozszerzenie przepisów na ratowników wodnych, a docelowo także górskich. Argumentuje to analogicznymi warunkami działania – koniecznością szybkiego dojazdu ochotników do miejsca zbiórki i presją czasu w sytuacjach zagrożenia życia.
Zestawienie wszystkich opinii prowadzi do wniosku, że choć cel projektu – skrócenie czasu reakcji ratowników i wsparcie działań ratowniczych – jest powszechnie uznawany za zasadny, to proponowane rozwiązania budzą poważne wątpliwości. Kluczowe obszary sporu dotyczą bezpieczeństwa ruchu drogowego, ryzyka nadużyć, braku precyzyjnych regulacji oraz zasadności ograniczenia nowych uprawnień wyłącznie do jednej grupy. W obecnym kształcie projekt oceniany jest przez znaczną część opiniujących jako niekompletny, wymagający głębokich zmian, a przez część – jako niezasadny do dalszego procedowania.
Zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie Senatu RP, termin na przygotowanie sprawozdania na temat projektu przez komisje upływa 4 maja 2026.
CZYTAJ RÓWNIEŻ:
Zielone światła dla strażaków OSP. Senacki projekt zmian w ustawach opublikowany
