Rząd nie planuje uproszczeń dla OSP. Dotacje zostają, ale odpowiedzialność spoczywa na gminach
Odpowiedź Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na interpelację posła Marka Matuszewskiego nie przynosi rewolucji dla ochotniczych straży pożarnych. Choć resort zapewnia o kontynuacji finansowania zakupów sprzętu, jasno wskazuje, że utrzymanie OSP to zadanie własne gmin, a procedury dotacyjne pozostaną bez zmian.
Ochotnicze straże pożarne, które w wielu małych gminach stanowią jedyną realną formę zabezpieczenia ratowniczego, wciąż borykają się z problemami finansowymi. Poseł Marek Matuszewski we wrześniowej interpelacji zwrócił uwagę, że brakuje środków na sprzęt, paliwo i szkolenia, a część jednostek korzysta z pojazdów mających ponad 25 lat. Pytał ministra spraw wewnętrznych i administracji o plany poprawy finansowania oraz o możliwość wprowadzenia stałej subwencji dla gmin.
W odpowiedzi podsekretarz stanu Wiesław Leśniakiewicz przypomniał, że ochotnicze straże pożarne są stowarzyszeniami, a nie formacją podległą resortowi. Z tego powodu MSWiA ani Komenda Główna PSP nie prowadzą danych o stanie wyposażenia jednostek. Ministerstwo podkreśliło jednak, że każdego roku z budżetu państwa, za pośrednictwem Komendy Głównej PSP, realizowane są zakupy samochodów i sprzętu ratowniczego. W 2025 roku na ten cel zabezpieczono ponad 129,5 mln zł, a dodatkowe 38 mln zł pochodzi z funduszy ochrony środowiska.
Z kolei w projekcie budżetu na 2026 rok przewidziano 73 mln zł dla OSP włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego i 39 mln zł dla jednostek spoza systemu. Środki te mają trafić również na organizację obozów dla młodzieżowych drużyn pożarniczych. Resort zaznaczył przy tym, że wysokość finansowania w kolejnych latach zależy od kondycji budżetu państwa i nie leży bezpośrednio w gestii ministra spraw wewnętrznych.
Ministerstwo nie przewiduje wprowadzenia stałej subwencji celowej dla gmin na utrzymanie OSP. Jak zaznaczono, obecne przepisy w wystarczającym stopniu regulują zasady dofinansowania, a obowiązek finansowania działalności ochotników spoczywa na samorządach. OSP mogą natomiast liczyć na wsparcie w organizacji działań edukacyjnych i społecznych – m.in. poprzez materiały dydaktyczne, pikniki strażackie czy konkursy dla dzieci i młodzieży koordynowane przez Komendę Główną PSP.
Nie będzie również uproszczenia procedur grantowych dla mniejszych jednostek. MSWiA argumentuje, że dotacje publiczne muszą być rozliczane zgodnie z przepisami o finansach publicznych, a ich ewidencję mogą bezpłatnie prowadzić gminy. Resort podkreśla, że OSP w procesie pozyskiwania i rozliczania dotacji mogą liczyć na wsparcie komend powiatowych PSP.
Odpowiedź ministerstwa nie przynosi więc zmian systemowych, o które apelują samorządy i strażacy. OSP pozostają w dużej mierze zależne od możliwości finansowych gmin, dotacji celowych oraz lokalnej inicjatywy. Państwo, choć wspiera ich działalność, nie zamierza przejmować odpowiedzialności za stabilne finansowanie tej społecznej służby.
