Zezwolenie uzyskane jako kierowca OSP nie ogranicza się wyłącznie do pojazdów OSP
Czy zezwolenie na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi uzyskane jako kierowca OSP uprawnia wyłącznie do prowadzenia pojazdów ochotniczej straży pożarnej? Ministerstwo Infrastruktury jednoznacznie wyjaśnia, że takie zezwolenie nie jest ograniczone do OSP, a jego zakres wynika z posiadanej kategorii prawa jazdy, a nie z podstawy jego wydania.
Autorzy interpelacji – posłowie Jan Michał Dziedziczak, Jarosław Krajewski i Bartosz Józef Kownacki – zwrócili uwagę na rozbieżności interpretacyjne dotyczące przepisów ustawy o kierujących pojazdami, regulujących uzyskiwanie i zakres uprawnień wynikających z zezwoleń na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi.
Wątpliwości dotyczyły osób będących kierującymi pojazdami ochotniczych straży pożarnych. Ustawa zwalnia je z obowiązku ukończenia kursu dla kierujących pojazdami uprzywilejowanymi, jednak warunkiem wydania zezwolenia jest przedstawienie zaświadczenia wydanego przez właściwy organ gminy, potwierdzającego, że dana osoba ma być kierującym pojazdem OSP.
W praktyce pojawiły się odmienne interpretacje. Część organów oraz pracodawców uznawała, że takie zezwolenie może być wykorzystywane wyłącznie podczas wykonywania zadań w OSP. Z kolei inni wskazywali, że ustawa nie różnicuje zakresu uprawnień w zależności od podstawy wydania zezwolenia, a dokument powinien uprawniać do kierowania wszystkimi pojazdami uprzywilejowanymi w zakresie posiadanej kategorii prawa jazdy.
Ministerstwo Infrastruktury nie podzieliło poglądu, że zezwolenie wydane kierującemu pojazdem OSP ma ograniczony zakres. Jak wyjaśniono w odpowiedzi na interpelację, obowiązek przedstawienia zaświadczenia od wójta, burmistrza lub prezydenta miasta wynika z art. 109 ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami i stanowi jedynie warunek wydania zezwolenia. Nie wpływa natomiast na zakres uprawnień wynikających z wydanego dokumentu.
Resort przypomniał również, że od 18 maja 2026 r. obowiązuje art. 109a ustawy o kierujących pojazdami. Przepis ten stanowi, że zezwolenie na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym wydane w przewidzianym ustawą trybie uprawnia do kierowania dowolnym pojazdem uprzywilejowanym w zakresie kategorii prawa jazdy określonych w zezwoleniu.
Jak podkreśla Ministerstwo Infrastruktury, celem dodania tego przepisu było jednoznaczne usunięcie pojawiających się w praktyce wątpliwości interpretacyjnych oraz potwierdzenie, że zezwolenie wydane kierującemu pojazdem OSP nie stanowi odrębnego rodzaju zezwolenia i nie jest ograniczone wyłącznie do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi OSP. Zakres uprawnień wynika z posiadanej kategorii prawa jazdy, a nie z podstawy uzyskania zezwolenia ani podmiotu, na rzecz którego kierujący wykonywał zadania w chwili jego wydania.
W odpowiedzi na interpelację ministerstwo jednoznacznie wskazało, że osoba posiadająca ważne zezwolenie uzyskane jako kierujący pojazdem OSP może kierować również innymi pojazdami uprzywilejowanymi, o ile mieszczą się one w zakresie posiadanej kategorii prawa jazdy. Dotyczy to także pojazdów innych służb. Jednocześnie resort podkreślił, że należy odróżnić samo uprawnienie do kierowania pojazdem uprzywilejowanym od wymagań wynikających z przepisów regulujących wykonywanie określonych zadań, pełnienie służby lub zatrudnienie na konkretnym stanowisku. Oznacza to, że możliwość prowadzenia pojazdu danej formacji może zależeć również od spełnienia dodatkowych wymagań określonych w odrębnych przepisach.
Ministerstwo poinformowało również, że po wejściu w życie nowych przepisów nie wydawało dodatkowych wytycznych ani interpretacji dla organów administracji publicznej i pracodawców. Zdaniem resortu obowiązujące przepisy, w szczególności art. 108 oraz dodany art. 109a ustawy o kierujących pojazdami, w sposób jednoznaczny określają zakres uprawnień wynikających z zezwoleń wydawanych kierującym pojazdami OSP. W konsekwencji Ministerstwo Infrastruktury nie prowadzi obecnie prac legislacyjnych mających na celu dalsze doprecyzowanie tych regulacji, uznając obowiązujące przepisy za wystarczająco precyzyjne.
