Zmiany w zasadach naboru do PSP. Więcej kandydatów, krótsza rekrutacja i nowe preferencje
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji pracuje nad projektem nowelizacji rozporządzenia dotyczącego postępowania kwalifikacyjnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Proponowane zmiany mają przede wszystkim usprawnić proces rekrutacji, skrócić czas oczekiwania na przyjęcie do służby oraz zwiększyć liczbę kandydatów, którzy będą mogli pomyślnie przejść postępowanie kwalifikacyjne.
Projekt jest odpowiedzią na rosnące potrzeby kadrowe PSP, związane m.in. z wejściem w życie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz rozszerzeniem katalogu zadań realizowanych przez formację. MSWiA podkreśla, że straż pożarna potrzebuje dziś nie tylko ratowników, ale również specjalistów z takich dziedzin jak chemia, informatyka, psychologia, logistyka czy ochrona ludności.
Niższy próg zaliczenia testu sprawnościowego
Jedną z najważniejszych propozycji jest obniżenie minimalnej liczby punktów wymaganych do zaliczenia testu sprawności fizycznej. Projekt zakłada:
- dla mężczyzn obniżenie progu z 50 do 45 punktów,
- dla kobiet z 46 do 41 punktów.
Jednocześnie, w sytuacji gdy liczba kandydatów spełniających wymagania będzie mniejsza niż liczba wolnych stanowisk, minimalny wynik będzie mógł zostać obniżony do 38 punktów. MSWiA argumentuje, że zmiana ma zachęcić do udziału w naborach osoby posiadające cenne kwalifikacje zawodowe, przy jednoczesnym zachowaniu wysokich wymagań sprawnościowych. Co istotne, projekt nie oznacza rezygnacji z promowania bardzo dobrej kondycji fizycznej. Wręcz przeciwnie – kandydaci osiągający najwyższe wyniki będą mogli uzyskać dodatkowe punkty w systemie preferencji.
Trudniejszy sprawdzian z pływania
Projekt przewiduje również zmianę dotyczącą sprawdzianu z pływania, który organizowany jest przede wszystkim podczas naborów do specjalistycznych grup wodno-nurkowych.
Obecnie kandydaci mają 90 sekund na wykonanie zadania. MSWiA proponuje skrócenie limitu do 60 sekund. Resort tłumaczy, że dotychczasowy czas nie odzwierciedla rzeczywistych wymagań stawianych strażakom pełniącym służbę w ratownictwie wodnym i nurkowym. Nowy limit ma lepiej weryfikować umiejętności kandydatów oraz zwiększyć bezpieczeństwo prowadzonych działań ratowniczych.
Koniec wielomiesięcznego blokowania wakatów
Jednym z najbardziej praktycznych rozwiązań jest zmiana zasad kierowania kandydatów na komisje lekarskie.
Obecnie odwołanie od negatywnego orzeczenia komisji lekarskiej może wstrzymywać dalszą rekrutację nawet przez kilkanaście miesięcy. W tym czasie jednostka nie może skierować kolejnego kandydata na badania.
Projekt przewiduje usunięcie tego ograniczenia. Dzięki temu komendant będzie mógł kierować na komisję następnych kandydatów z listy rankingowej, bez konieczności oczekiwania na zakończenie postępowania odwoławczego. Według MSWiA rozwiązanie znacząco przyspieszy obsadzanie wolnych etatów.
Lista kandydatów będzie „żyć” jeszcze przez pół roku
Nowelizacja zakłada także możliwość wykorzystania wyników zakończonego naboru przez kolejne sześć miesięcy.
Jeżeli po zakończeniu rekrutacji zwolni się stanowisko odpowiadające temu, na które prowadzono nabór, kierownik jednostki będzie mógł skierować na badania lekarskie kolejnych kandydatów z listy rankingowej, bez konieczności organizowania nowego postępowania kwalifikacyjnego. Ma to ograniczyć liczbę prowadzonych naborów i szybciej uzupełniać wakaty.
Projekt przewiduje również ułatwienia dla kandydatów, którzy po skutecznym odwołaniu od decyzji komisji lekarskiej uzyskają orzeczenie o zdolności do służby. W określonych przypadkach nie będą oni musieli ponownie przechodzić badań lekarskich podczas kolejnych naborów.
Więcej punktów za kwalifikacje i doświadczenie
Projekt przewiduje również przebudowę systemu preferencji punktowych.
MSWiA chce uprościć system i lepiej premiować kwalifikacje szczególnie przydatne w służbie. Punkty mają być przyznawane m.in. za:
- kwalifikacje technika pożarnictwa,
- ukończenie szkolenia w zawodzie strażak,
- uznanie równorzędności szkolenia zgodnie z ustawą o OSP,
- odpowiedni staż członkostwa w Ochotniczej Straży Pożarnej,
- specjalistyczne wykształcenie, m.in. informatyczne, chemiczne oraz związane z ochroną ludności i obroną cywilną,
- zatrudnienie na stanowiskach cywilnych w Państwowej Straży Pożarnej.
Zdaniem projektodawcy nowe rozwiązania mają zwiększyć zainteresowanie służbą oraz umożliwić szybsze pozyskiwanie specjalistów, których kompetencji nie da się zdobyć wyłącznie w strukturach PSP.
Dlaczego potrzebne są zmiany?
W uzasadnieniu projektu MSWiA wskazuje, że obecny system rekrutacji jest zbyt długi. Dane Komendy Głównej PSP pokazują, że średni czas od ogłoszenia naboru do przyjęcia kandydata do służby wynosi około 8 miesięcy i 26 dni, a w przypadku stanowisk zmianowych przekracza 9 miesięcy. W pierwszej połowie 2025 roku ogłoszono nabory na 755 stanowisk, do których zgłosiło się ponad 7 tys. kandydatów, jednak do służby przyjęto jedynie 364 osoby.
Co dalej?
Projekt zakłada wejście nowych przepisów w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia. Resort podkreśla, że proponowane rozwiązania mają jednocześnie ułatwić pracę komórek kadrowych, skrócić proces rekrutacji oraz zwiększyć liczbę kandydatów trafiających do służby, bez obniżania jakości selekcji i bez dodatkowych kosztów dla budżetu państwa. Obecnie jest na etapie uzgodnień, konsultacji i opiniowania. MSWiA przesłało projekt do strażackich związków zawodowych, a także do Związku OSP RP.
