Sejm jednomyślny w sprawie psów ratowniczych OSP. „Po 31 latach rozwiązujemy problem”

Odbyło się drugie czytanie poselskiego projektu nowelizacji ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Wszystkie kluby parlamentarne poparły rozwiązania nadające psom ratowniczym OSP należne miejsce w polskim systemie prawnym. Nowelizacja nie wzbudziła kontrowersji, w debacie dominowały pytania o kolejny krok – finansowanie utrzymania psów i stworzenie systemu wsparcia dla zwierząt kończących służbę.

Podczas czwartkowego (30.07) posiedzenia Sejmu odbyło się drugie czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Nowelizacja dotyczy jednego, ale niezwykle istotnego zagadnienia – formalnego uregulowania statusu psów ratowniczych wykorzystywanych przez ochotnicze straże pożarne.

Debata pokazała rzadko spotykaną w polskim parlamencie zgodę ponad podziałami. Przedstawiciele wszystkich klubów parlamentarnych deklarowali poparcie dla projektu, podkreślając znaczenie zespołów kynologicznych OSP dla bezpieczeństwa publicznego. Jednocześnie posłowie zwracali uwagę na kolejny problem wymagający rozwiązania – finansowanie utrzymania psów ratowniczych oraz system wsparcia dla zwierząt kończących służbę.

Romowicz: „Przez 31 lat nie rozwiązano tego w sposób prawny”

Projekt przedstawił poseł-sprawozdawca Bartosz Romowicz, który przypomniał, że nowelizacja jest efektem prac podkomisji ds. rozwoju i promocji ochotniczych straży pożarnych.

Projekt dotyczy tak naprawdę jednego zagadnienia, czyli psów ratowniczych w OSP. Jest to temat o tyle ważny, że przez 31 lat nie rozwiązano tego w sposób prawny, a stosowano bez podstawy prawnej

– podkreślił z mównicy sejmowej.

Jak wskazał sprawozdawca, w Polsce funkcjonuje obecnie około 130 psów ratowniczych w jednostkach OSP. Są to zarówno psy gruzowiskowe, wspierające działania Państwowej Straży Pożarnej podczas katastrof budowlanych, jak i psy terenowe wykorzystywane podczas poszukiwań osób zaginionych.

Romowicz zwrócił uwagę, że każdego dnia w Polsce zgłaszanych jest średnio około 30 zaginięć, a wyszkolone psy ratownicze OSP od lat uczestniczą w takich działaniach razem z PSP, Policją, wojskiem i innymi służbami.

Mogliby w praktyce używać do tego psów, które posiadają i które są przeszkolone i certyfikowane, ale brak jest podstawy prawnej do tego, aby psy mogły do takiej akcji wyjeżdżać

– argumentował.

Co zmieni ustawa?

Nowelizacja wprowadza psa ratowniczego OSP do systemu prawnego funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych. Projekt zakłada:

• ustawowe uznanie psa ratowniczego OSP jako elementu systemu OSP,
• wprowadzenie definicji psa ratowniczego oraz jego opiekuna,
• obowiązek szkolenia i egzaminowania według standardów obowiązujących w Państwowej Straży Pożarnej,
• możliwość dysponowania zespołów kynologicznych OSP nie tylko przez PSP, ale także przez inne służby, inspekcje i straże.

Jak podkreślał sprawozdawca, projekt nie tworzy nowego systemu, lecz legalizuje i porządkuje rozwiązania funkcjonujące od wielu lat.

My tak naprawdę tylko damy tym druhom ratownikom i ich psom należne miejsce w przepisach polskiego prawa

– mówił Romowicz.

Koalicja Obywatelska: „Rozwiązanie długo oczekiwane”

W imieniu Koalicji Obywatelskiej głos zabrała poseł Małgorzata Pępek.

Jest to rozwiązanie długo oczekiwane przez środowisko strażaków ochotników i przewodników psów ratowniczych, którzy od wielu lat uczestniczą w akcjach poszukiwawczych i ratowniczych, ratując ludzkie życie

– podkreśliła.

Posłanka zwróciła uwagę, że projekt nie tworzy nowych struktur, lecz sankcjonuje praktykę funkcjonującą od ponad trzech dekad.

Projekt nie tworzy nowego systemu, przeciwnie, porządkuje i sankcjonuje rozwiązania, które z powodzeniem funkcjonują w praktyce od ponad 30 lat

– mówiła.

Klub KO zapowiedział jednogłośne poparcie dla ustawy.

PiS: „To kontynuacja ustawy z 2021 roku”

Projekt poparł również Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość. Poseł Paweł Hreniak przypomniał, że nowelizowana ustawa o OSP została uchwalona w 2021 r. z inicjatywy rządu Zjednoczonej Prawicy.

Projekt jest potrzebny, merytoryczny i w pełni wpisuje się w wieloletnią politykę naszego ugrupowania wobec ochotniczych straży pożarnych

– powiedział.

Według Hreniaka nowelizacja stanowi naturalne uzupełnienie rozwiązań przyjętych kilka lat wcześniej.

To nie jest wielka rewolucja, ale ważny krok w stronę dalszej profesjonalizacji i docenienia OSP

– ocenił.

Powszechne poparcie wśród klubów

Podobne stanowisko przedstawili reprezentanci pozostałych ugrupowań. Poseł Zbigniew Chmielowiec (Rozwój Plus) podkreślał, że od ponad 30 lat psy ratownicze OSP stanowią sprawdzony element systemu bezpieczeństwa państwa.

Ochotnicza straż pożarna dysponuje potencjałem wyszkolonych psów ratowniczych, które każdego roku uczestniczą w setkach działań na rzecz ochrony życia i zdrowia ludzi

– wskazywał.

Z kolei poseł Marcin Skonieczka zwrócił uwagę na wyjątkowy charakter prac nad projektem.

Nad tym projektem ustawy pracujemy ponad podziałami partyjnymi i politycznymi. I to jest niezwykle ważne

– podkreślił.

Choć sama idea nowelizacji nie budziła kontrowersji, wielu posłów pytało o przyszłość finansowania zespołów kynologicznych OSP. Posłowie różnych ugrupowań pytali m.in. o:

• finansowanie szkoleń i egzaminów,
• koszty utrzymania psów ratowniczych,
• leczenie weterynaryjne zwierząt poszkodowanych podczas działań,
• system wsparcia po zakończeniu służby,
• możliwość wprowadzenia emerytur dla psów ratowniczych OSP.

MSWiA: najpierw status prawny, później kolejne rozwiązania

W imieniu rządu odpowiadał sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański. Minister poinformował, że według danych resortu w OSP znajduje się obecnie 111 psów ratowniczych, z czego 47 posiada już egzaminy PSP. Odnosząc się do kwestii szkoleń, wyjaśnił, że psy mogą być szkolone również w innych wyspecjalizowanych ośrodkach, natomiast egzaminy powinny odbywać się w systemie Państwowej Straży Pożarnej. Szczepański podkreślał również, że projekt nie zmienia obecnego modelu finansowania.

Ta ustawa nic nie zmienia w dotychczasowym finansowaniu. Takie były uzgodnienia, że ustawa utrzymuje aktualny status quo

– zaznaczył.

Jednocześnie nie wykluczył dalszych prac legislacyjnych dotyczących finansowania.

Co do zmian finansowych, to myślę, że to po prostu jest element pracy parlamentu

– stwierdził.

Wnioskodawcy zapowiadają kolejny projekt

Najdalej idącą deklarację złożył na zakończenie debaty poseł Bartosz Romowicz. Przyznał, że obecny projekt był świadomie ograniczony wyłącznie do kwestii statusu prawnego psów ratowniczych.

To był nasz celowy zabieg jako wnioskodawcy i autora tego projektu. Chcieliśmy zmienić ustawę o OSP, bo z góry wiedzieliśmy, że to jest ten pierwszy krok

– wyjaśniał.

Przedstawił również szacunki kosztów przygotowane przez środowisko przewodników.

Według tych danych:

• roczny koszt utrzymania psa ratowniczego wynosi około 6 tys. zł,
• koszt utrzymania psa przez całe życie to od 60 do 80 tys. zł,
• wprowadzenie systemu emerytur dla psów ratowniczych OSP kosztowałoby państwo mniej niż 100 tys. zł rocznie.

To nie są pieniądze nie do przeskoczenia

– ocenił.

Co szczególnie istotne dla środowiska OSP, poseł zapowiedział przygotowanie kolejnego projektu ustawowego, który miałby pojawić się już po wakacjach. Według Romowicza celem będzie wprowadzenie rozwiązań dotyczących finansowania utrzymania psów ratowniczych oraz wsparcia zwierząt kończących służbę.

Co dalej z projektem?

Ponieważ podczas drugiego czytania nie zgłoszono poprawek ani wniosków o odrzucenie projekt został skierowany do trzeciego czytania. Sejm przystąpi do niego w piątek (31.07) w bloku głosowań. W dalszym kroku ustawa zostanie skierowana do Senatu.

Biorąc pod uwagę jednogłośne deklaracje wszystkich klubów parlamentarnych, przyjęcie nowelizacji wydaje się formalnością. Jeśli tak się stanie, po raz pierwszy w historii polskiego prawa psy ratownicze OSP uzyskają jednoznaczny status ustawowy, a środowisko ratowników kynologicznych otrzyma podstawę do dalszych starań o rozwiązania finansowe i systemowe.

Fotografia nagłówkowa: Bartosz Nehring/Kancelaria Sejmu; PortalStrazaka.pl